نحوه ابطال رای کمیسیون ماده ۱۰۰: در تمامی شهرها ساختوساز در محدوده شهر قوانین خاص خود را دارد؛ مالکین اجازه ساخت، تخریب و یا تفکیک زمین خود را بدون دریافت مجوز از شهرداری ندارند. در صورت وقوع این تخلف، تصمیمگیرنده کمسیون ماده 100 شهرداری خواهد بود. در این مقاله به تشریح نحوه ابطال رای کمیسیون ماده ۱۰۰ در دیوان عدالت اداری میپردازیم.
کمسیون ماده 100 چیست؟
اگر شهروندی در هنگام ساخت بنا دچار تخلف شود شهرداری بهتنهایی مجوز تخریب یا جریمه مالک را ندارد؛ بلکه این تخلف به کمسیون ماده ۱۰۰ ارجاع داده میشود. درواقع این کمسیون فقط برای رسیدگی به تخلفات ساختمانی تشکیل شده و مستقر در شهرداری هر منطقه است.
تخلفاتی که منجر به تشکیل کمسیون ماده ۱۰۰ میشود شامل موارد زیر است:
1- احداث بنای ساختمانی بدون مجوز
طبق ماده ۱۰۰ قانون شهرداری مالک ساختمان برای ساختوساز موظف به اخذ مجوز بوده، اگر بنای ساخته شده مجوز نداشته باشد رای کمیسیون برای آن صادر میشود و دو حالت پیش میآید:
- اگر مجوز کسب نشده باشد و اصول ایمنی ساختمانسازی نیز رعایت نشده باشد کمیسیون رای به تخریب بنا میدهد.
- اگر مجوز کسب نشده باشد ولی اصول ایمنی و بهداشتی در زمان احداث ساختمان رعایت شده باشد؛ رای کمسیون تخریب یا پرداخت جریمه است.
پرداخت جریمه نیز بر اساس متراژ بنا تعیین میشود به این صورت که بهازای هر مترمربع، یکدهم ارزش معاملاتی آن جریمه پرداخت میشود.
2- تجاوز به محل عبور و مرور
3- احداث بنا بدون پارکینگ یا غیر استفاده بودن پارکینگ احداث شده.
این نوع از تخلف زمانی قابلپیگیری است که بنا بر قوانین و ضوابط شهرداری و پروانه ساخت ملک، احداث پارکینگ برای ساختمان ضروری است، ولی مالک از این کار خودداری کرده باشد.
4- تغییر کاربری بنا بدون اخذ مجوز
5- عدم رعایت ضوابط در حین احداث بنا
6- اگر بنای ساخته شده استحکام کافی نداشته باشد.
7- تخلف مهندس ناظر
تخلف مهندس ناظر یکی از موارد تشکیل کمسیون است.
بهتر است قبل از شروع به ساختمانسازی با وکیل متخصص ماده ۱۰۰ مشورت کنید تا ملزم به پرداخت جریمه نشوید.
در صورت تایید رای کمسیون بدوی ماده ۱۰۰، چه اتفاقی میافتد؟
پرونده تخلفات در ابتدا به کمسیون بدوی ارجاع داده میشود.هیچ یک از اعضای کمسیون بدوی نماینده شهرداری آن منطقه نبوده بلکه صرفا برای ادای توضیحات در جلسه شرکت خواهد کرد و مالک میتواند دفاعیه خود را با دادن یک لایحه کتبی اعلام کند.
تصمیماتی که در این کمسیون گرفته میشود قابل اعتراض است. کمیسیون تا 10 روز برای اعتراض فرصت میدهد؛ در صورت اعتراض مالک به رای صادره توسط کمسیون بدوی، اعتراض در کمسیون تجدیدنظر بررسی میشود. رای کمسیون تجدیدنظر کاملاً قطعی و قابلاجراست.
صدور حکم توسط کمیسیون پایان راه نیست

نحوه ابطال رای کمیسیون ماده ۱۰۰ در دیوان عدالت اداری
صدور حکم توسط کمیسیون پایان راه نیست و مالک میتواند در مواردی به کمک وکیل متخصص ماده ۱۰۰ رای کمسیون را به نفع خود تغییر دهد.
موارد زیرنحوه ابطال رای کمیسیون ماده ۱۰۰ در دیوان عدالت اداری را نشان میدهد.
1) اگر در رسیدگی کمیسیون مواردی اتفاق افتاده باشد که حقوق دفاعی مالک از او سلب شود. حقوق دفاعی مالک در روند تشکیل کمسیون موارد متفاوتی را شامل میشود موارد اعم از:
- فرم تخلف ساختمانی صورتگرفته به مالک ابلاغ نشود.
توجه داشته باشید که تخلف ساختمانی حتماً باید به مالک ابلاغ شود و مالک یا وکیل کمیسیون ماده ۱۰۰ بهوسیله آن فرم دفاعیه خود را تنظیم کند.
- رای کمیسیون ماده ۱۰۰ به مالک ابلاغ نشود.
باید توجه داشته باشید که این ابلاغ باید کاملاً با رعایت قوانین باشد رای کمیسیون باید به همه ذینفعان ملک مذکور ابلاغ شود. درصورتیکه ممکن است مالک فقط یکی از ذینفعان باشد این مور نیز میتواند یکی از موارد رد رای کمسیون باشد.
- رعایتنکردن مهلتهای داده شده به مالک توسطشهرداری،
مهلتهایی از قبیل مهلت 10 روزه برای ارائه توضیحات مالک، مهلت 2 ماههای که برای تخریب بنا به مالک داده میشود و…
2)یکی از مواردی که نشاندهنده نحوه ابطال رای کمیسیون ماده ۱۰۰ در دیوان عدالت اداری است تشخیص دیوان به اینکه صدور حکم تخریب توسط کمسیون ضرورتی نداشته است. مواردی که کمسیون به تخریب حکم میدهد موارد مشخصی است و اگر بنا بر هر دلیلی کمسیون رای اشتباه به تخریب ملکی دهد دیوان میتواند رای کمسیون را رد کرده یا به چالش بکشد.
3) ایرادات قانونی در کمسیون ماده 100
درصورتیکه در رای کمسیون ایراداتی از قبیل: عدم رعایت تعداد اعضاء در تشکیل کمسیون، یکسان بودن کمسیون بدوی و کمسیون تجدیدنظر. داشتن ایراداتی در نحوه صدور رای مانند استناد نکردن متن رای به مواد قانونی، عدم چاپ رای کمسیون در فرم مخصوص و…همه این موارد توسط وکیل دیوان عدالت اداری قابل تشخیص است.
4)اعتراض بهحکم جریمه تعیین شده توسط کمسیون
اگر میزان جریمه تعیین شده توسط کمسیون بیشتر از مقدار قانونی آن باشد مالک حق اعتراض به رای کمسیون را دارد. علاوه بر این اگر مالک بااراده خود موارد تخلف در ساختمان را اصلاح کند کمسیون حق پرداخت رای جریمه برای مالک را ندارد. بهتر است در پروژههای ساختمانی بزرگ از ابتدا برای کمبود خسارتها همه پروسهها به وکیل کمیسیون ماده ۱۰۰ سپرده شود.
مهمترین نکات نحوه ابطال رای کمیسیون ماده ۱۰۰
بناهایی که قبل از تنظیم نقشه جامع شهر احداث شدهاند و در سالهای بعد از ابلاغ نقشه جامع شهر نیز تغییرات ساختمانی یا تغییر کاربری نداشتند؛ قوانین کمسیون ماده 100 برای آنها قابلاجرا نیست. یکی از طرفهای شکایت در این موارد شهرداری است.
نکته مهم اینجاست که شهردار هر شهر که توسط شورای آن شهر تعیین میشود، فردی حقوقی است و شهردار نواحی و مناطق در هر شهر شخصیت مستقلی از شهردار همان شهر ندارد. در نتیجه نداشتن شخصیت مستقل حقوقی نمیتواند طرف شکایت قرار گیرد.
کمسیون ماده ۱۰۰ نیز یکی دیگر از طرفهای شکایت است و در واقع کمسیون ماده ۱۰۰ کمسیونی است در هر شهر بهصورت مستقل وجود دارد. پس ادعای شکایت توسط کمسیون ماده 100 اشتباه است و باید کامل قید شود کمسیون مربوط به کدام شهر، طرف شکایت است.
کمکگرفتن از وکیل دیوان عدالت اداری
کلام آخر
ما در این مطلب بهصورت تخصصی و با نگاهی ریزبینانه به مسئله نحوه ابطال رای کمیسیون ماده ۱۰۰ در دیوان عدالت اداری پرداختیم. تلاش ما این بود که در این مورد ابهامی برای شما باقی نماند. شما میتوانید در صورت مشکل برای دانستن قوانین موجود در کمسیون و نحوه ابطال رای به وکیل مراجعه کنید. وکیل دیوان عدالت اداری با آگاهی از همه قوانین موجود برای دفاع از حق شما در کمیسیون مهارت کافی را دارد.
